નાના પ્રિઝમ કોણ માટે,લઘુત્તમ વિચલન કોણનું સૂત્ર ${D_m} = A({n_{21}} - 1)$ મેળવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) પ્રિઝમ માટે,વિચલન કોણ $D$ નું સૂત્ર $D = i + e - A$ છે,જ્યાં $A$ એ પ્રિઝમ કોણ છે,$i$ એ આપાતકોણ છે અને $e$ એ નિર્ગમન કોણ છે.
લઘુત્તમ વિચલનની સ્થિતિમાં,$i = e$ અને $r_1 = r_2 = r = A/2$ થાય છે.
પ્રથમ સપાટી પર સ્નેલના નિયમનો ઉપયોગ કરતા,$n_1 \sin i = n_2 \sin r_1$.
નાના પ્રિઝમ કોણ માટે,$i$ અને $r_1$ ખૂબ નાના હોવાથી,$\sin i \approx i$ અને $\sin r_1 \approx r_1$ લઈ શકાય.
તેથી,$n_1 i = n_2 r_1$,જેનો અર્થ છે કે $i = (n_2/n_1) r_1 = n_{21} (A/2)$.
વિચલનના સૂત્રમાં $i = e$ મૂકતા: $D_m = i + i - A = 2i - A$.
હવે $i = n_{21} (A/2)$ ને સમીકરણમાં મૂકતા: $D_m = 2(n_{21} \cdot A/2) - A$.
સાદુરૂપ આપતા,આપણને $D_m = n_{21} A - A = A(n_{21} - 1)$ મળે છે.

Explore More

Similar Questions

એક પ્રિઝમ $(\mu=1.5)$ નો વક્રીભૂત કોણ $30^{\circ}$ છે. તેની એક સપાટી પર લંબ રૂપે આપાત થતા એકવર્ણી કિરણનું વિચલન કેટલું હશે? (આપેલ છે,$\sin 48^{\circ} 36^{\prime}=0.75$):

$1.53$ વક્રીભવનાંક ધરાવતો પ્રિઝમ $1.33$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા પાણીમાં મૂકવામાં આવે છે. જો પ્રિઝમનો ખૂણો $60^{\circ}$ હોય,તો પાણીમાં લઘુત્તમ વિચલન કોણ ........$^{\circ}$ થશે $(\sin 35.1^{\circ} = 0.575)$

Difficult
View Solution

ફિલન્ટ કાચ અને ક્રાઉન કાચના બે પ્રિઝમનું સંયોજન વિચલન વગર વિભાજન ઉત્પન્ન કરે છે. ફિલન્ટ કાચના પ્રિઝમનો ખૂણો $15^\circ$ છે. લાલ અને જાંબલી પ્રકાશ માટે ચોખ્ખું કોણીય વિભાજન ..... હશે. (આપેલ છે: ક્રાઉન કાચ માટે $\mu = 1.52, \omega = 0.02$; ફિલન્ટ કાચ માટે $\mu = 1.65, \omega = 0.03$). ($^\circ$ માં)

Difficult
View Solution

ત્રિકોણીય પ્રિઝમ માટે વિચલન કોણ $(\delta)$ અને આપાતકોણ $(i)$ વચ્ચેનો આલેખ નીચેનામાંથી કયા દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે :-

જો $\sqrt{3}$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા પ્રિઝમનો લઘુત્તમ વિચલન કોણ,પ્રિઝમના વક્રીભવન કોણ જેટલો હોય,તો પ્રિઝમનો વક્રીભવન કોણ ......$^o$ છે.

Difficult
View Solution

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo